Alliantie Tante Sjaar: 'Stop het verdienmodel achter dakloosheid van arbeidsmigranten'

Arbeidsmigranten worden in Nederland nog te vaak uitgebuit en bij ziekte, ontslag of tegenslag aan hun lot overgelaten, met dakloosheid als direct gevolg. Ondanks strengere wetgeving, meer toezicht en toenemende aandacht voor misstanden, zien wij als Alliantie Tante Sjaar dat malafide constructies telkens opnieuw de mazen van de wet opzoeken en daarmee wegkomen.

Alliantie Tante Sjaar, een samenwerkingsverband van vijftien Rotterdamse zorgorganisaties, stelt dat de stad dagelijks de gevolgen opvangt van een verdienmodel waarin arbeidsmigranten worden ingezet en vervolgens bij problemen worden afgeschreven. Mensen verliezen van de ene op de andere dag hun werk, inkomen, huisvesting en verzekering, zonder vangnet en vaak zonder kennis van hun rechten.

Wij zien dagelijks de gevolgen hiervan terug in de stad: mensen die op straat belanden, psychisch vastlopen of in een neerwaartse spiraal terechtkomen.

Voorbeelden daarvan zijn arbeidsmigranten die na een arbeidsongeval direct hun baan en woning verliezen, zoals een medewerker uit de vleesindustrie die een vinger verloor en vervolgens op straat belandde. Of een werknemer uit de glasvezelindustrie die ernstige longschade opliep tijdens zijn werk en ziek werd achtergelaten zonder opvang of ondersteuning.

 “Wij zien elke dag de gevolgen van hoe dit systeem is ingericht. Zorg en gemeente werken zich kapot om menselijkheid te organiseren aan de achterkant,” stelt Joost Zielstra voorzitter van de alliantie. “Maar wie aan de voorkant profiteert en verantwoordelijkheid ontwijkt, blijft te vaak buiten schot. Dat kan niet langer”

Zorgorganisaties grijpen in: brieven, meldingen en juridische stappen

Ondanks alle aandacht, wetgeving en inzet weten sommige partijen telkens weer de grenzen van de wet op te zoeken. Dat moet stoppen. Wij staan achter deze mensen en zullen alle instanties en middelen inzetten tot aan beursgenoteerde bedrijven om dit een halt toe te roepen.”

Daarbij zetten wij in op:

• het actief aanschrijven van uitzendbureaus op signalen van misstanden; 
• het nauwlettend volgen en delen van signalen met bevoegde instanties; 
• het inzetten en ondersteunen van juridische procedures voor cliënten samen met advocaten en partners; 
• het volgen en aanspreken van de volledige keten van inleners en opdrachtgevers 
• het agenderen van misstanden via de o.a. de Nieuwe Beurskoers en andere aandeelhouders tijdens aandeelhoudersvergaderingen van beursgenoteerde bedrijven die profiteren van deze constructies.

We gaan dus actief signalen delen met onder meer gemeenten, Arbeidsinspectie, UWV, IND, Belastingdienst, de Stichting Naleving CAO voor Uitzendkrachten. Ook wijzen wij partijen op de mogelijke gevolgen voor toelating tot de uitzendmarkt in het kader van de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta). Dit is van belang omdat de Wtta bepaalt dat uitzendbureaus en andere arbeidsbemiddelaars alleen actief mogen blijven als zij aan strenge eisen voldoen, en bij ernstige of herhaalde misstanden hun toelating kunnen verliezen, waardoor zij de Nederlandse uitzendmarkt niet meer op mogen.

Volgens ons kan verantwoordelijkheid niet langer worden afgeschoven op zorg en gemeente, terwijl partijen in de keten profiteren van kwetsbare arbeidsmigranten. “Iedereen die onderdeel is van deze keten draagt verantwoordelijkheid van uitzendbureau tot beursgenoteerde opdrachtgever. Wegkijken is geen optie meer,” aldus Zielstra.

Wij roepen uitzendbureaus en opdrachtgevers op om per direct te stoppen met constructies waarbij mensen bij ziekte, incidenten of verlies van werk zonder loon en zonder onderdak worden achtergelaten. 

Tegelijkertijd doen wij een dringende oproep aan de samenleving om deze misstanden niet te normaliseren of te negeren, maar actief te blijven benoemen en tegen te gaan waar zij zich voordoen.

Zolang de oorzaken niet worden aangepakt, blijft de samenleving geconfronteerd worden met de hoge, onnodige kosten, overlast en menselijk leed van een systeem dat mensen uitbuit en vervolgens laat vallen.